آیا ایران تا پیش از ۲۰۳۰ پل اوراسیایی خود را نجات می‌دهد؟

گلوگاه فرصت‌ساز خزر

برای روسیه که تحت فشار تحریمها و انسداد مسیرهای اروپایی قرار گرفته، کریدور بین المللی شمال-جنوب صرفاً یک میان‌بر تجاری نیست؛ بلکه یک شریان حیاتی برای اتصال به بازارهای تشنه آسیاست. روی کاغذ، این کریدور زمان ترانزیت را نصف و هزینه‌ها را ۳۰ درصد کاهش می‌دهد—مزیتی رقابتی که هر استراتژیست زنجیره تامین را وسوسه میکند. اما در عمل، این شاهراه ۷۲۰۰ کیلومتری در خطر تبدیل شدن به تمثیلی از مزیت‌های محقق نشده است. فرسودگی مزمن ناوگان (میانگین سن شناورها: ۲۸ سال)، حلقه مفقوده ریلی رشت-آستارا و ممنوعیت قریب‌الوقوع روسیه برای تردد کشتی‌های بالای ۳۰ سال از ۲۰۳۰، کریدور را به قیفی وارونه بدل خواهد کرد: محموله‌های عظیم روسی وارد دریای خزر می‌شوند، اما در بنادر فرسوده و اسکله‌های لایروبی‌نشده گرفتار می‌آیند. بدون تزریق سرمایه کلان و هماهنگ برای نوسازی ناوگان، تکمیل اتصالات ریلی و بازسازی زیرساخت‌های بندری، کریدور شمال-جنوب در سراشیبی اصطکاک ساختاری، آرام آرام مزیت راهبردی خود را از دست خواهد داد.