-
در جستجوی دریای گمشده:
نجات لجستیک ایران در پیوند خشکی و کریدور
موقعیت استراتژیک ایران بر تقاطع کریدورهای جهانی، به جای مزیت رقابتی، به پارادوکسی دردناک تبدیل شده است: کشوری که میتواند پل ارتباطی جهان باشد، خود در محاصره گلوگاههای لجستیکی خفه شده است. راه نجات، اما نه در آبهای شلوغ خلیج فارس، که در قلب خشکی و از طریق ایجاد بندرگاههای جدید —بنادر خشک و دهکدههای لجستیک — نهفته است. این تحول، جغرافیای اقتصادی ایران را از نو خواهد نوشت.
-
هفت تکنولوژی نوآورانه
هفت تکنولوژی نوآورانه، صنعت استخراج فلزات را بهسوی عصری تازه از «استخراج دقیق، بدون ضایعات و تماما هوشمند» هموار کردهاند. چین تاکنون بیش از ۱۰ هزار ثبت اختراع در این حوزه انجام داده و شرکتهای پیشرو مانند «شاندونگ گلد» و «ژیجین ماینینگ» در اجرای آزمایشی این تکنولوژیها پیشگام بودهاند. در دهه آینده، موفقیت یا شکست این تکنولوژیها میتواند سرنوشت رقابت جهانی در صنعت معدن را رقم بزند.
-
همگرایی نرخها قیمتها را بالا برد اما تقاضا فروکش کرد؛
ارز؛ گلوگاه اصلی بازار فولاد
بازار فولاد ایران در آغاز سال ۲۰۲۶ تحت فشار نوسانات ارزی و رکود داخلی قرار دارد؛ همگرایی نرخ ارز تالار دوم با بازار آزاد، قیمتهای پایه در بورس کالا را به سقف رسانده اما تقاضا همچنان ضعیف مانده است. تغییر مبنای محاسبه هزینههای گمرکی و سیاست جدید واردات کالاهای اساسی بدون انتقال ارز، شوک تازهای به بازار وارد کرده و ریسک موج جدید افزایش قیمتها را بالا برده است. در این شرایط، موفقیت بازار فولاد وابسته به هماهنگی سیاستهای ارزی و حمایتی از تولید داخلی است تا مسیر رشد ملایم قیمتها و احیای تقاضا هموار شود.
-
گذار انرژی سبز تقاضای فلزات حیاتی را تقویت میکند؛
چشمانداز مثبت فلزات در ۲۰۲۶
واحد BMI از مجموعه Fitch Solutions با ترسیم چشماندازی محتاطانه اما خوشبینانه برای سال ۲۰۲۶ اعلام کرد که قیمت اغلب مواد معدنی و فلزات تحت تأثیر کاهش عدمقطعیتهای تعرفهای، تقاضای ناشی از گذار انرژی و محدودیت عرضه، روندی افزایشی خواهد داشت؛ هرچند ضعف بازار مسکن چین و ریسکهای سیاستی آمریکا همچنان میتواند رشد قیمتها را محدود کند.
-
تعطیلات پایان سال عرضه و تقاضا را بازتعریف میکند؛
بازار فولاد در مرحله بازتنظیم
در آغاز سال ۲۰۲۶، بازار جهانی فولاد در شرایطی نسبتاً آرام اما شکننده قرار گرفته است؛ آرامشی که بیش از آنکه حاصل بهبود بنیادهای عرضه و تقاضا باشد، از تعطیلات پایان سال و کاهش موقت معاملات نشأت میگیرد. همزمان با توقف نسبی دادوستدها در اروپا، آمریکا و آسیا، فعالان بازار این مقطع را فرصتی برای بازخوانی توازن عرضه و تقاضا و ارزیابی اثر سیاستهای تجاری، هزینههای انرژی و چشمانداز تقاضای بخشهای مصرفکننده فولاد میدانند؛ عواملی که میتوانند مسیر قیمتها در ماههای پیشرو را تعیین کنند.
-
اصلاح قانون پسماند پس از 21 سال:
آیا مشوقها به کمک صنایع پیشران میآیند؟
در معادلات نوین استراتژی صنعتی، پسماند دیگر بار اضافی تولید نیست، بلکه به سرمایهای راهبردی بدل شده است. گزارش پیشرو با نگاهی تحلیلی به اصلاح «قانون مدیریت پسماند» پس از ۲۱ سال و تطبیق آن با تجربه عملی فولاد مبارکه، نشان میدهد چگونه حکمرانی دادهمحور، مشوقهای مالیاتی و سازوکارهای نوین تأمین مالی میتوانند زنجیره ارزش پسماند را بازتعریف کنند. این گزارش با کنار هم گذاشتن سیاستگذاری کلان و تجربه صنعتی، تصویری روشن از مسیر گذار ایران به اقتصاد چرخشی، تولید سبز و تبدیل بحرانهای زیستمحیطی به فرصتهای پایدار اقتصادی ارائه میدهد.
-
تقاضای جدید ذخیره انرژی معادلات قیمت لیتیوم را تغییر داد؛
تغییر موازنه بازار جهانی لیتیوم
رشد شتابان ذخیرهسازی باتری در چین و جهان، چشمانداز بازار لیتیوم را پس از دو سال مازاد عرضه دگرگون کرده و پیشبینیها از افزایش قابلتوجه تقاضا، کاهش مازاد و حتی کسری عرضه در سال ۲۰۲۶ حکایت دارد؛ تغییری که میتواند مسیر قیمتها و سرمایهگذاری در این صنعت را وارد مرحلهای تازه کند.
-
وقتی گرمای هدررفته به طلای انرژی تبدیل میشود:
آغاز عصر سونامی ضایعات فولادی
فناوریهای نوین بازیابی حرارت، با پیوند هوش مصنوعی، اینترنت اشیا و سامانههای پیشرفته ORC، صنایع نورد فولاد را از مصرفکنندهای صرفِ انرژی به بازیگری هوشمند در تولید و مدیریت انرژی بدل کردهاند؛ مسیری که دیگر یک انتخاب فناورانه نیست، بلکه ضرورتی راهبردی برای بقا و رقابتپذیری است. در همین نقطه، پرسش بزرگ پیشروی صنعت فولاد شکل میگیرد: آیا سونامی ضایعات میتواند به موتور محرک گذار به فولاد سبز، اقتصاد چرخشی و کاهش وابستگی به سنگآهن تبدیل شود، یا در غیاب سیاستگذاری هوشمند، فناوری پیشرفته و ساختار بازار کارآمد، به بحرانی چندلایه با پیامدهایی چون افت کیفیت، هدررفت منابع و بیثباتی صنعتی خواهد انجامید؟
-
اقتصاد جهانی، تعریف تازهای از موفقیت بنگاهها دارد
پایداری زیستمحیطی؛ کلید موفقیت بنگاهها
در اقتصاد جهانی امروز، بنگاههای بزرگ تنها با ترازنامه و سهم بازار سنجیده نمیشوند. معیارهای تازهتری وارد بازی شدهاند: نحوه تعامل شرکت با محیط پیرامون، کیفیت رابطه آن با جامعه محلی و میزان توجهش به زیستبومهایی که فعالیت اقتصادیاش بر آنها اثر میگذارد. حفاظت از محیطزیست، در این چارچوب، نه یک امتیاز اخلاقی و نه واکنشی ناخواسته، بلکه بخشی از حرفهایگری مدیریتی در کلاس جهانی است.
-
جراحی در تاریکی؛
«کالابرگ» ۱ میلیون تومانی در ترازوی بودجه ۱۴۰۵
دولت با طرح کالابرگ دیجیتال یکمیلیونی، بهدنبال تغییر مسیر یارانهها از سازوکارهای رانتمحور به الگوی هدفمند و شفاف است. پرداخت مستقیم به حدود ۸۰ میلیون نفر، نشانه چرخش سیاست حمایتی از «کنترل عرضه» به «تقویت تقاضا»ست. با این حال، موفقیت طرح به توان دولت در تأمین مالی پایدار آن وابسته است؛ آن هم در شرایط ناترازی ساختاری بودجه. تجربه جهانی نشان میدهد بدون انضباط مالی و اصلاحات عمیق، چنین سیاستهایی میتواند به فشار تورمی منجر شود.
-
قدرت زنجیره
آینده رقابتپذیری صنعت فولاد مستقیما به کنترل حلقههای کلیدی زنجیره تامین، از معدن و انرژی تا لجستیک، وابسته است. تجربه جهانی آرسلور، پوسکو و نوکور نشان میدهد که یکپارچهسازی عمودی، تنوعبخشی هوشمندانه به انرژی و مواد اولیه و ارتقای لجستیک با فناوریهای نوین، ریسکهای عملیاتی را کاهش میدهد و توان پاسخگویی به بحرانهای جهانی و ورود به بازارهای جدید را چند برابر میکند. با سیاستگذاری شفاف، قراردادهای پایدار و مشارکت بخش خصوصی، این تحول میتواند فولاد ایران را به تامینکننده استراتژیک و پایدار جهانی تبدیل کند.
-
چگونه علم، ضایعات فولاد را کاهش میدهد؟
مهندسی پشت پرده کشش عمیق
اگر کیفیت محصول به شانس وابسته باشد، صنعت دیگر صنعت نیست. کشش عمیق ورقهای فولادی، جایی است که مرز میان کیفیت صنعتی و ضایعات پرهزینه تعیین میشود؛ فرایندی که موفقیت آن نه به یک پارامتر، بلکه به همزمانی هوشمندانه سرعت پرس، فشار ورقگیر و نیروی سنبه وابسته است. این گزارش نشان میدهد چگونه با عبور از تنظیمات تجربی و تکیه بر طراحی آزمایش و بهینهسازی هوشمند، میتوان عیوبی مانند گوشهزایی و نازکشدگی را مهار کرد و کشش عمیق را به یک مزیت رقابتی پایدار بدل ساخت.
-
پارادوکس صادرات ۱۴۰۴ روی میز ایراسین؛
تله ارزش در تجارت خارجی
در هشتماهه نخست سال ۱۴۰۴، تجارت خارجی ایران تصویری از یک تلاش فرساینده را به نمایش گذاشت. بر اساس آمارهای رسمی، میزان صادرات غیرنفتی کشور به حدود ۱۰۵.۲ میلیون تن رسیده که نشاندهنده افزایشی ۱.۱۷ درصدی در وزن است. با این حال، ارزش این حجم عظیم از کالا با کاهشی ۳.۴۸ درصدی، به ۳۷ میلیارد دلار کاهش یافته است. از نگاه استراتژیک، این وضعیت مصداق بارز «گیر افتادن در میانه» است؛ جایی که بنگاههای بزرگ میان هزینههای تولید ملی و قیمتهای تحمیلی جهانی گرفتار شدهاند.
-
آیا افزایش نرخ بهره ژاپن به اقتصاد جهان ضربه میزند؟
پول، نرخ بهره و جریان سرمایه جهان
در حالی که امریکا، انگلیس، اروپا ، کانادا و چین وارد مسیر کاهش نرخ بهره شدهاند، افزایش نرخ بهره در ژاپن این نگرانی را ایجاد کرده که آیا سرمایههای جهانی به ژاپن سمت ژاپن روانه میشوند و قیمت داراییهای دلاری و یورویی سقوط میکند؟ پاسخ کوتاه این است: نه. این نگرانیها بیش از حد بزرگنمایی شدهاند.
-
وقتی شیمی سبز به جنگ خوردگی فولاد میرود؛
پایان عصر مواد سمی ضدخوردگی
خوردگی، دشمن خاموش زیرساختهای صنعتی است؛ پدیدهای که آرام و نامرئی پیش میرود اما میلیاردها تومان هزینه، کاهش ایمنی و افت عمر تجهیزات را بهجا میگذارد. در محیطهای اسیدی، این تهدید برای فولاد نرم چندبرابر میشود. اکنون پژوهشهای نوین نشان میدهد نسل تازهای از بازدارندههای «سبز» مبتنی بر مایعات یونی، میتوانند بدون آسیب زیستمحیطی، سپری مؤثر در برابر خوردگی ایجاد کنند و معادله سنتی حفاظت از فولاد را دگرگون سازند.
-
پایش پیشدستانه
پروژههای بزرگ صنعتی با ریسکهای پیچیده و پیشبینیناپذیری مواجهند. در این شرایط، فناوریهایی مانند هوشمصنوعی و یادگیری ماشین با تحلیل لحظهای کلاندادهها، ابزارهایی قدرتمند برای شناسایی و پیشبینی ریسک فراهم کردهاند. این گزارش، با تکیه بر تحلیلهای مککینزی و نمونههای صنعتی موفق، نشان میدهد چگونه الگوریتمهای هوشمند میتوانند ارزیابی ریسک پروژهها را دقیقتر، سریعتر و اثربخشتر بازطراحی کنند.
-
سهگانه قدرت هوآوی
هوآوی با رویکردی فراتر از زیرساختهای فناورانه، روی سرمایهگذاری در جوامع محلی و توسعه نیروی انسانی تمرکز دارد. این شرکت از طریق رویدادهایی چون «نشست ابری هوآوی» در جیتکس ۲۰۲۴ و همکاری با شرکت «عنکبوت»، راهکارهای ابری، هوش مصنوعی و کلانداده را برای بخشهای کلیدی منطقه ارائه میدهد. همچنین با معرفی نقشه راه مراکز داده پیشرفته در ازبکستان، هوآوی زیرساختی ماژولار، کممصرف و مقیاسپذیر برای پشتیبانی از استراتژی توسعه هوش مصنوعی این کشور تا سال ۲۰۳۰ فراهم میکند.
-
راه تویوتا
تویوتا و دیگر خودروسازان ژاپنی با تعرفههای ۱۵درصدی آمریکا مواجه شدهاند، که فشار بزرگی بر سودآوری و زنجیره تامین آنها وارد میکند. آنها با کاهش هزینهها، بازاریابی هوشمند و درآمدزایی از خدمات جانبی تلاش میکنند، اثر تعرفهها را جبران کنند. اما محدودیت ایدهها و تغییرات مداوم تعرفهها، برنامهریزی بلندمدت را دشوار کرده است. در نتیجه، آینده سودآوری در بازار بزرگ آمریکا همچنان با ریسک، مهندسی دقیق و انعطاف شرکتها گره خورده است.
-
هوش مصنوعی قواعد فولادسازی جهان را تغییر میدهد؛
چگونه AI وارد خط فولاد شد
فولادسازان بزرگ جهان در سالهای اخیر با تکیه بر هوش مصنوعی، خط تولید خود را از یک فرآیند سنتی و وابسته به نیروی انسانی به سیستمی دادهمحور، هوشمند و کمهزینه تبدیل کردهاند؛ مسیری که از پیشبینی خرابی تجهیزات و کنترل کیفی خودکار آغاز شده و امروز به کارخانههای «تاریک»، کاهش مصرف انرژی و جهش بهرهوری انجامیده است.
-
از تاتا تا واله
در شرایط افت سرمایهگذاری و بیثباتی اقتصادی، تجربه بنگاههای پیشران، نشان میدهد توسعه زیرساخت مشترک، انتشار اوراق پروژه با تضمین دولتی و نقشآفرینی توسعهای، فرمولی موثر برای فعالسازی پروژههای بزرگ زیرساختی است. ایران با الگوبرداری از این مدلها، میتواند از مسیرهای سنتی تامین مالی فاصله گرفته و با ابزارسازی مالی و نهادسازی حمایتی، مشروط به عبور از سیاستهای کوتاهمدت و ورود به طراحیهای پایدار، زمینه جذب سرمایهگذار و اجرای طرحهای کلان را فراهم کند.
-
واحد اسیدشویی ۵۰۰ هزار تنی چه تأثیری بر تابآوری تولید دارد؟
مانور فولادزرین برای تسخیر بازارهای خاص
بقا در صنعت فولاد به حرکت به سمت پاییندست زنجیره ارزش وابسته است. حالا یک تولیدکننده ایرانی با راهاندازی واحد اسیدشویی ۵۰۰ هزار تنی نشان داده چگونه میتوان از تلاطم قیمتهای جهانی عبور کرد و به قلب تقاضای صنعتی وارد شد. شرکت نورد فولاد زرین شهرکرد با تمرکز بر تولید گریدهای خاص، خود را از کالاییشدن ورقهای گرم رها کرده و به بازارهای با ارزش افزوده بالاتر هدایت میکند. این واحد، با کاهش ریسک عملیاتی، تضمین امنیت تأمین و بهرهوری منابع، الگویی استراتژیک برای استمرار تولید و پایداری صنایع خودروسازی و لوازم خانگی کشور ایجاد کرده است.
-
چرا پروژه ذخیرهساز گاز مایع SNG اهمیت دارد؟
تضمین تابآوری سوختی در ورق خودرو
پروژه ذخیرهساز گاز مایع SNG شرکت ورق خودرو چهارمحال و بختیاری به بهرهبرداری رسید. این پروژه با فناوری LPG + Air Mixture و ظرفیت تولید ۲۵۰۰ Nm³/hr، نمونهای از ادغام نوآوری فنی و نگاه راهبردی است. این طرح شامل ۹ مخزن ۶۰ تنی با مجموع ذخیره ۵۴۰ تن، قادر است تولید را در قطع کامل شبکه گاز تا ۱۵ روز و در محدودیت شبکه تا ۳۰ روز تضمین کند و نشان میدهد که تابآوری انرژی، کلید استمرار و پایداری صنایع بزرگ است.
-
تعرفهها و هزینههای زیستمحیطی فشار روی فولاد را افزایش داد؛
بازار فولاد ایتالیا در بحران
تقاضای فولاد در ایتالیا در سال ۲۰۲۴ با ۲.۱٪ کاهش به ۲۶.۱ میلیون تن رسید؛ پایینترین سطح پس از دوران همهگیری کرونا. فشارهای اقتصادی شامل بدهی عمومی بالا، تورم و افزایش نرخ بهره، توان خرید خانوارها را کاهش داده و صنایع کلیدی مانند خودرو، ماشینسازی و ساختوساز را با رکود مواجه کرده است. تحلیلگران هشدار میدهند که بدون اصلاح سیاستهای مالی و حمایت از تولیدکنندگان داخلی، بازار فولاد و صنایع مرتبط در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ همچنان تحت فشار باقی خواهد ماند.
-
هیدروژن طبیعی، مزیت رقابتی صنایع سنگین میشود؛
فولاد کمکربن با هیدروژن زمینزاد
در حالی که هیدروژن سبز بهدلیل هزینههای بالا هنوز از تجاریسازی گسترده فاصله دارد، «هیدروژن سفید» یا زمینزاد بهعنوان یک گزینه راهبردی نوظهور مطرح شده است؛ هیدروژنی که در سازندهای اولترامافیک و از طریق واکنش طبیعی سرپانتینیزاسیون تولید میشود و همزمان CO₂ صنعتی را به کانیهای پایدار تبدیل میکند. این همزمانی تولید انرژی پاک و مهار دائمی کربن میتواند معادله کربنزدایی صنعت فولاد را از یک هزینه تحمیلی به مزیت رقابتی بدل کند، بهویژه برای کشورهایی مانند ایران با ظرفیت زمینشناسی مناسب.
-
بازار فولاد در آستانه نوسانات و چالشها به سال ۲۰۲۶ وراد میشود؛
پایان سال ۲۰۲۵ با ثبات قیمتها در بازار فولاد
بازار جهانی فولاد در روزهای پایانی سال ۲۰۲۵ با آرامش نسبی و ثبات قیمتها مواجه بود، اما زیر این سکون ظاهری، چالشهای ساختاری و فشارهای تجاری در چین، اروپا و آمریکا پنهان ماندهاند. کارشناسان پیشبینی میکنند با آغاز سال ۲۰۲۶، تقاضای تجدید موجودی، سیاستهای محرک اقتصادی و تحولات ژئوپلیتیکی میتوانند مسیر بازار را تغییر داده و نوسانات قیمتی را رقم بزنند.
-
محدودیتهای گاز و برق فشار مضاعف بر تولید وارد کرد؛
بازار فولاد؛ مهیای جهش تدریجی
بازار فولاد ایران با وجود تداوم رکود معاملاتی و فشار محدودیتهای انرژی، نشانههایی از تعدیل شرایط و آمادگی برای حرکت تدریجی به سمت تعادل و رشد را بروز داده است؛ بهگونهای که مدیریت عرضه، کنترل موجودیها و اثرپذیری از متغیرهای کلان میتواند مسیر یک جهش آرام اما پایدار را در ماههای پیشرو هموار کند.
-
نسل آینده دستگاههای هوشمند با مواد آلی و هوش مصنوعی شکل میگیرد؛
انقلاب خاموش یا حباب آیندهنما؟
الکترونیک آلی از مرز آزمایشگاه عبور کرده و به قلب رقابت صنعتی جهانی رسیده است؛ جایی که نمایشگرهای تاشو، حسگرهای زیستی میکرونی و دستگاههای پوشیدنی، دیگر مفاهیم آیندهنگرانه نیستند، بلکه محصولاتی تجاری با تقاضای فزایندهاند. همزمانی بلوغ بازار OLED، ورود هوش مصنوعی مولد به طراحی مواد و تشدید رقابت ژئوپلیتیک در زنجیره تأمین، این صنعت را در نقطه عطفی تاریخی قرار داده است؛ نقطهای که برندگان آن نه صرفاً نوآورترین، بلکه هوشمندترین بازیگران در مقیاسپذیری، محاسبات پیشرفته و مدیریت ریسک خواهند بود.
-
وابستگی صندوقها به بودجه عمومی افزایش یافت؛؛
چرخه باطل بودجه و صندوقهای بازنشستگی
رقم ۹۷۸ هزار میلیارد تومانی کمک بودجهای به صندوقهای بازنشستگی در لایحه ۱۴۰۵، نشاندهنده چالشی ساختاری در مدل حکمرانی اقتصادی است. این ارقام حاکی از دوری باطل است: دولت برای مدیریت کسری بودجه، نرخ نهادههای انرژی را افزایش میدهد که این امر بهطور مستقیم بر هزینههای شرکتهای پیشران (بسیاری از آنها در مالکیت همین صندوقها) تأثیر میگذارد. با کاهش سودآوری این شرکتها، صندوقهای بازنشستگی با کسری مواجه میشوند و بار مالی آن مجدداً به بودجه عمومی منتقل میگردد. این چرخه، آثار بلندمدتی بر پایداری مالی و توان تولیدی کشور دارد. گزارش پیشرو با واکاوی اعداد و روندها نشان میدهد که صندوقهای بازنشستگی از نقش سنتی خود به سمت وابستگی شدید به بودجه عمومی حرکت کردهاند و ترمیم این وضعیت نیازمند بازنگری اساسی در رویکردهای کلان اقتصادی است.
-
قدرت سپر
صنایع بزرگ، با سرمایهگذاریهای کلان در زیرساختها، زنجیره تامین، فناوری، مدیریت و نیروی انسانی، بیش از آنکه صرفا ظرفیت تولید را افزایش دهند، یک خندق استراتژیک چندبُعدی ایجاد میکنند. در این خندق، اندازه و گستره سرمایه، توان فناورانه، شبکههای لجستیک و مهارت مدیریتی تعیینکننده جایگاه است، نه صرفا خلاقیت یا ایده نو. این سپر پیچیده، مسیر رقابت را از پیش مهندسی میکند و بازیگران کوچک را به حاشیه میراند، همزمان با آن امنیت و تابآوری زنجیره تولید را برای شرکتهای بزرگ تضمین میکند. اما فرصتها و تهدیدهای پیشروی فولاد و معدن ایران در مسیر ایجاد خندق استراتژیک چیست؟
-
ایراسین کارنامه موفق فولاد مبارکه در ۹ ماهه ۱۴۰۴ را بررسی میکند؛
رشد در بازار داخل؛ جهش در صادرات
گزارش عملکرد آذرماه فولاد مبارکه، تصویری شفاف از یک بنگاه صنعتی بالغ و راهبردمحور ارائه میدهد؛ شرکتی که در میانه محدودیتهای انرژی، نوسانات ارزی و فشار نهادههای تولید، نهتنها ثبات عملیاتی خود را حفظ کرده، بلکه با چرخشی هوشمندانه بهسوی توسعه بازارهای صادراتی و بهینهسازی سبد محصولات، مسیر رشد درآمدی و ارزی خود را هموار ساخته است. کارنامه ۹ ماهه فولاد مبارکه نشان میدهد این بنگاه پیشرو، بهجای انفعال در برابر بحرانها، با تنظیم دقیق استراتژیها، از چالشها فرصت ساخته و جایگاه خود را در بازارهای داخلی و جهانی تثبیت کرده است.