-
یک برش از بودجه 1405؛
کسری تراز صندوقها و راه نجات صنعتی
وضعیت صندوقهای بازنشستگی که سهامداران اصلی بنگاههای بزرگ کشور نیز محسوب میشوند در سال 1405 به حالت بحرانی رسیده و میزان کمک دولت به این صندوقها در بودجه 1405 بالاترین عدد در طی سالهای اخیر است. کارشناسان معتقدند تداوم این وضعیت فشار صندوقها بر بنگاهها را افزایش خواهد داد و سیاست اصلاحی دولت در این زمینه میتواند بازیابی نقش بنگاههای بزرگ در اقتصاد و رفع موانع سودآوری این شرکتها باشد.
-
فناوری الکترولیز اکسید مذاب، چگونه وعده حذف کامل انتشار کربن را میدهد؟
کورههای خاموش، آیندهای روشن
دود غلیظ کورههای بلند، نماد چندین دهه صنعت فولاد، در آستانه محو شدن است. فناوری انقلابی «الکترولیز اکسید مذاب» (MOE) با جایگزینی جریان برق پاک به جای کک و زغالسنگ، نه تنها وعده حذف کامل انتشار کربن را میدهد، بلکه شیمی تولید فولاد را در هسته آن دگرگون میکند. این گذار تاریخی، که از آزمایشگاهی در MIT آغاز شد و امروز با سرمایهگذاری غولهای صنعتی در آستانه تولید انبوه قرار دارد، میتواند نقشه جهانی این صنعت را برای همیشه بازنویسی کند.
-
گزارش مجمع جهانی اقتصاد، چه ریسکهایی را در دهه آینده نشان میدهد؟
مخاطرات فراگیر
مجموعه جدیدی از شرایط جهانی در حال شکلگیری است و جوامع به دنبال سازگاری با این نیروهای در حال تغییرند. در این مطالعه، براساس گزارش مجمعجهانی اقتصاد، ریسکهای جهانی که در ۲ سال و سپس ۱۰ سال آینده شناسایی و رتبهبندی شدهاند، بررسی شده است.
-
توسعه بنگاههای پیشران چگونه به توسعه اقتصاد آمریکا انجامید؟
راه فورد
فورد در میان بنگاههای صنعتی مشهور ایالات متحده، جایگاه بارزی دارد. با تولید 4/4 میلیون دستگاه در سراسر جهان و فروش 2میلیون دستگاه خودرو در بازارهای داخلی، فورد دومین خودروساز آمریکایی حال حاضر جهان است. این شرکت در سال ۲۰۲۵ یکصد و بیست و دومین سال تاسیس خود را جشن گرفت. اما چگونه توسعه یک بنگاه پیشران، به توسعه اقتصاد آمریکا منجر شد؟
-
الزامات انتقال موفق فناوری در کشور چیست؟
دود استهلاک در چشم صنعت
امروزه فناوری نه تنها در دنیای کسبوکار، کلیدی طلایی رشد و تعالی محسوب میشود، بلکه به سلاح اصلی رقابت بین شرکتها تبدیل شده است. بدون تردید، استقبال و پذیرش فناوریهای نوپدید و سرمایهگذاری هدفمند، محرک اصلی پیشرفت و شکوفایی ایران در سالهای آتی خواهد بود. اما ایران چه جایگاهی به لحاظ انتخاب و توسعه فناوری در میان کشورهای جهان و منطقه برخوردار است؟ و الزامات انتقال موفق فناوری در کشور چیست؟
-
کلان روندها چگونه تزریق فناوری به صنعت را متاثر میسازند؟
چرخههای کارآمد
انقلاب صنعتی پنجم در راه است و بهرهمندی از فرصتهای نسل چهارم، مستلزم تدوین اسناد و سیاستهای بالادستی، سنجش توان توسعه فناوری، تدوین و بازنگری قوانین، توسعه دانش و پرورش نیروهای انسانی ضروری است. اما مهمترین سیاستها و راهبردها برای تزریق فناوری و نوآوری به بخشهای مختلف صنعتی و اقتصادی کشور چیست؟
-
چرا حضور فولادمبارکه در جمع برگزیدگان IMI-100 برجستهتر است؟
یک درخشش فولادی در عصر صنعت ناتراز
اعلام فهرست ۱۰۰ شرکت برتر ایران در بیستوهشتمین دوره رتبهبندی IMI-100، بار دیگر صحنهای گویا از واقعیتهای اقتصاد ایران را پیش چشم گذاشت؛ جایی که در میان غولهای صنعتی، فولاد مبارکه نهتنها در گروه فلزات آهنی صدرنشین شد، بلکه با کسب رتبههای سوم در شاخصهای کلیدی ارزش افزوده، اشتغالزایی و سودآوری، نقش خود را بهعنوان یکی از موتورهای اصلی اقتصاد ملی تثبیت کرد. در شرایطی که بسیاری از صنایع زیر فشار ناترازی انرژی، سیاستهای دستوری و تنگنای مالی قرار دارند، این درخشش انفرادی، همزمان حامل پیام موفقیت مدیریتی و هشداری جدی درباره شکافهای ساختاری صنعت فولاد کشور است.
-
تولید فولاد ژاپن پیوندی مستقیم با صادرات خودروهای با کیفیت دارد؛
ژاپن راز موفقیت فولاد یکپارچه را فاش کرد
ژاپن با ادامه سرمایهگذاری در کورههای بلند و تولید یکپارچه فولاد، استراتژی متفاوتی از اروپا و بریتانیا در پیش گرفته است. بهرهوری بالا، کیفیت ممتاز و نزدیکی به بازارهای خودروی آسیایی، فولاد ژاپن را به محصولی استراتژیک و صادراتی تبدیل کرده است. برخلاف اروپا که فشار کربن و بازارهای ضعیف، تولید یکپارچه را نامطلوب کرده، ژاپن نشان میدهد مدل سنتی فولاد میتواند رقابتی و سودآور باقی بماند.
-
چگونه سوئد ۲۰۰ سال سنت فولادسازی را متحول میکند؟
انقلاب سبز فولاد از شمال سوئد
تصور کنید وارد یک کارخانه فولاد میشوید؛ اما بهجای دودهای سیاه و بوی سوزان زغالسنگ، تنها بخار آب به چشم میخورد. نه خبری از شعلههای هزاردرجه کورههای بلند است، نه کوههایی از زغالسنگ و نه حتی ذرهای دیاکسیدکربن. آنچه زمانی شبیه یک سناریوی علمی–تخیلی به نظر میرسید، امروز در شمال سوئد در حال تحقق است؛ تحولی که آمده تا قواعد سنتی صنعت فولاد را از نو تعریف کند.
-
رییس کمیته اکتشاف خانه معدن مطرح کرد؛
مس در نقطه عطف؛ بازار، ابزار و تصمیم بزرگ
رئیس کمیته اکتشاف خانه معدن با تأکید بر نقش ابزارهای مالی نوین در بازآرایی صنعت مس خاطرنشان کرد راهاندازی گواهی سپرده کالایی کاتد مس، این فلز راهبردی را از انحصار صنایع بزرگ خارج کرده و به بستری شفاف، روزآمد و قابل اتکا برای کشف قیمت و مشارکت سرمایهگذاران تبدیل کرده است؛ مسیری که به باور او، در صورت حذف عوارض صادراتی، میتواند مس ایران را از مزیت ذخایر غنی به جایگاه واقعی در تولید، تجارت و ارزآوری جهانی برساند.
-
پیامدهای حذف ارز ترجیحی بر صنعت بررسی شد؛
دوراهی حذف ارز ترجیحی
حذف ارز ترجیحی اگرچه با هدف اصلاح ساختارهای معیوب اقتصادی و کاهش رانت انجام شد و خود تولیدکنندگان سالها موافق این اقدام بودند، اما برای بخش صنعت همراه با شوکهای ناگهانی همراه شده است.
-
کوثر صنعت اسپادانا رکورد زد تا پروژه را سرپا نگه دارد؛
تعهد صنعتی در مقیاس ملی
در یکی از حساسترین مقاطع اجرای طرح انتقال آب دریا به فلات مرکزی، شرکت نورد لوله کوثر صنعت اسپادانا با تصمیمی مسئولانه و مبتنی بر درک اهمیت ملی پروژه، از توقف تولید پرهیز کرد و زنجیره تأمین لولهها را بدون وقفه حفظ کرد؛ تصمیمی که نهتنها ریتم اجرایی پروژه را از ریسک تأخیرهای پرهزینه مصون داشت، بلکه با ثبت بالاترین تولید ماهانه در هفت سال گذشته و رکورد تاریخی حمل لوله، توان عملیاتی این شرکت را بهعنوان یکی از بازیگران کلیدی پروژههای زیرساختی کشور بهطور عینی به نمایش گذاشت.
-
تحریمها و زیرساختهای فرسوده، موانع اصلی توسعه بانکرینگ هستند؛
صنعت بانکرینگ؛ از پتانسیل تا واقعیت
صنعت بانکرینگ یا سوخترسانی دریایی به عنوان یکی از پیچیدهترین و پرسودترین بخشهای اقتصاد دریایی، نقشی انکارناپذیر در زنجیره تامین لجستیک جهانی ایفا میکند. ایران با بهرهگیری از موقعیت استراتژیک در تنگه هرمز و دسترسی به ذخایر عظیم نفتی، پتانسیل بالقوه بالایی برای تبدیل شدن به قطب اصلی این صنعت در منطقه دارد؛ اما موانعی همچون تحریمهای بینالمللی، زیرساختهای فرسوده و مقررات زیستمحیطی جدید، فاصله میان این ظرفیت و جایگاه واقعی ایران در بازار را عمیق کرده است.
-
زنگ خطر تغییر مسیر اقتصاد؛
صنعت در عقبنشینی، خدمات در صعود
اقتصاد ایران در حال تجربه یک چرخش نگرانکننده است؛ کاهش مستمر سهم صنعت در تولید ناخالص داخلی و مهاجرت سرمایه به بخش خدمات، آن هم نه از مسیر بلوغ اقتصادی، بلکه در واکنش به محیطی پرریسک و غیرقابل پیشبینی. دادههای رسمی رشد اقتصادی و افت منفی تولید در نیمه نخست ۱۴۰۴ نشان میدهد سرمایهگذاری مولد، صرفه خود را از دست داده و صنعت بهتدریج در حال عقبنشینی است. این جابهجایی، برخلاف الگوی توسعه کشورهای پیشرفته، نه نشانه قدرت خدمات، بلکه علامتی روشن از صنعتزدایی خاموش و تضعیف بنیانهای رشد پایدار اقتصاد کشور است.
-
گذار به پایداری، فرصتی برای خلق ارزش در صنعت معدن و فولاد است؛
مدیریت بحران آب و انرژی در معادن
صنایع فلزی و معدنی در دنیای امروز با دوراهی پیچیدهای مواجهاند؛ از یک سو فشار برای افزایش تولید مواد خام موردنیاز انرژیهای پایدار و از سوی دیگر، الزامات سختگیرانه برای کاهش ردپای کربن و حفظ محیط زیست وجود دارد. کارشناسان معتقدند شرکتها برای عبور از این فضای ناپایدار و شکننده، باید با اتخاذ رویکردهای فراگیر و ارزشمحور، تعادلی هوشمندانه میان اهداف جهانی کربنزدایی و دغدغههای محلی جوامع میزبان ایجاد کنند تا پایداری را از یک ریسک به فرصتی برای خلق ارزش تبدیل نمایند.
-
چرا همگرایی غولهای معدنی و فولادی اهمیت دارد؟
اتحاد معدن و فولاد؛ معماری قدرت صنعتی آینده ایران
حضور میدانی سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه در منطقه گلگهر، نشانه ورود صنعت فولاد ایران به مرحلهای تازه از تصمیمسازی است؛ مرحلهای که در آن استمرار تولید و رقابتپذیری، بدون همپیوندی هدفمند بالادست و پاییندست زنجیره ارزش معنا ندارد. این رویکرد استراتژیک حکایت از آن دارد که فولاد مبارکه بهدنبال تثبیت بنیانهای تولید از معدن تا محصول نهایی است و نشان میدهد، نگاه مدیریت فولاد مبارکه از تعاملات مقطعی عبور کرده و به سمت شکلدهی یک چارچوب پایدار همکاری با قطبهای معدنی کشور حرکت کرده است؛ چارچوبی که با همافزایی عملیاتی، کاهش نوسانات هزینه و تقویت امنیت سرمایهگذاری، میتواند جایگاه صنعت فولاد ایران را در رقابت منطقهای و جهانی بازآرایی کند.
-
چگونه مرکز ثقل ثروت از اقیانوس اطلس به قلب آسیا کوچ کرد؟
بازارهای نوظهور، محور استراتژی فولاد
از سال ۱۹۸۰ تاکنون، نقشه قدرت اقتصادی جهان دگرگون شده است؛ سلطه سنتی ایالاتمتحده و گروه هفت کاهش یافته و چین و هند به بازیگران کلیدی تبدیل شدهاند. این تحول چندقطبی و رشد سریع اقتصادهای نوظهور، جریان تجارت و زنجیرههای تأمین را از غرب به شرق و جنوب منتقل کرده است. برای صنعت استراتژیک فولاد ایران، پیام واضح است: بقا و توسعه در بازار جهانی امروز مستلزم همسویی با اقتصادهای نوظهور و اتصال به کریدورهای تجاری جنوب–جنوب است.
-
عبور فولاد مبارکه از خرید تجهیزات به خلق دانش فنی در جوش لیزری:
تولد یک اکوسیستم نوآوری در صنعت فولاد
تصمیم فولاد مبارکه برای بهروزرسانی فرایند جوش لیزری، صرفاً یک ارتقای فنی نیست؛ این انتخاب، نشانه چرخش راهبردی از وابستگی فناورانه به سمت بازتعریف زنجیره تأمین دانش در داخل کشور است. جایگزینی فناوریهای محدود و پرریسک خارجی با تکنولوژی پیشرفته بومی، آن هم با اتکا به ظرفیت مرکز ملی علوم و فنون لیزر ایران، نهتنها ضریب اطمینان تولید را افزایش میدهد، بلکه بستری برای شکلگیری یک اکوسیستم نوآوری صنعتی فراهم میسازد؛ اکوسیستمی که در آن صنعت فولاد، موتور محرک توسعه فناوریهای پیشرفتهای چون لیزر، اپتیک و کوانتوم میشود و مسیر ارتقای ایران از مصرفکننده تجهیزات به بازیگر دانشمحور در سطح OEM را هموار میکند.
-
مکانیسمهای شکلگیری فرآیندR&D در شرکتها چگونه است؟
کالبدشکافی هزینه تحقیق و توسعه
بیشتر هزینههای تحقیق و توسعه به صورت خصوصی توسط شرکتها انجام میشود. تمرکز ایجاد فناوری در بخش خصوصی زمانی آشکارتر میشود که ما فراتر از تحقیق و توسعه رسمی که در آزمایشگاهها انجام میشود نگاه کنیم. شرکتها همچنین تلاش زیادی را صرف انجام فرآیندهای تولید برای افزایش کیفیت یا کاهش هزینهها میکنند؛ فرآیندی که به عنوان تحقیق و توسعه در کارخانه شناخته میشود. بنابراین، سرعت تغییرات تکنولوژیک به تصمیمات شرکتهای خصوصی بستگی خواهد داشت و اگر بخواهیم عوامل تعیینکننده هزینههای تحقیق و توسعه را درک کنیم، باید به مشکل پیش روی شرکتی نگاه کنیم که تصمیم میگیرد آیا تحقیق و توسعه انجام دهد و چقدر انجام دهد.
-
وقتی آلمان کانتینر میفروشد و ایرلند کد نرمافزاری صادر میکند؛
دنیای متفاوت غولهای صادراتی
امروز با دو نقشه موازی از قدرتهای تجاری روبهرو هستیم: یکی نقشه سنتی که در آن تناژ حرف اول را میزند و دیگری نقشهای مدرن که با بیت و بایت ترسیم میشود. روند حاکم بر این دو بازار نشان میدهد که اگرچه برخی کشورها در هر دو میدان میجنگند، اما تخصصگرایی شدیدی در حال شکلگیری است. در دنیای کالاها، غولهای صنعتی مانند چین و آلمان حکمرانی میکنند، اما در دنیای خدمات دیجیتال، بازیگران چابکی مانند ایرلند و هند، قواعد بازی را تغییر دادهاند.
-
چرا تنظیم درست سیاست تجاری حمایتگرایانه اهمیت دارد؟
جانبداری جانانه
«حمایتگرایی» نوعی سیاست تجاری است، که به صورت ساده به مفهوم حمایت موقت و مشروط از فعالیتهای تولیدی نوپای داخلی در برابر رقابت خارجی تا هنگام دستیابی به بلوغ است در ایران اما، حمایتگرایی مصداقی روشن از نوزادی است که بهرغم دههها حمایت، هنوز به بلوغ و توان رقابتپذیری دست نیافته و همچنان متکی به دیوار تعرفه و حیات آن به گرانفروشی محصولات مشابه خارجی گره خورده است. اما آیا واقعیت همینطور است؟ این نوشته چند ملاحظه مختصر اما مهم در این زمینه را مطرح میکند.
-
تیغ مالیات بر عایدی سفتهبازان
آیا قانون جدید مالیاتی مانع از رشد تورم میشود؟
مجلس با تصویب قانون مالیات بر سوداگری و سفتهبازی تلاش کرده تا کسب سود کوتاه مدت سفتهبازان مشمول مالیات شود و هدف این قانون نیز کاهش فعالیتهای کاذب در بازار و جلوگیری از ایجاد موج هیجانی و افزایش قیمتها عنوان شده است. حال سوال این است که آیا این مانع ورود جدید برای دلالان، سرمایه را به سمت مزیت رقابتی واقعی (تولید صنعتی) هدایت میکند یا صرفاً هزینه مبادله را در بازاری ناکارآمد افزایش میدهد؟ آیا دلالان در صورت عدم امکان خرید خودرو یا سایر اقلام سفتهبازانه، به سمت بازار سرمایه و خرید سهام بنگاههای بزرگ متمایل میشوند؟
-
نقش مغفول پیشرانان در توسعه لجستیک:
ترانزیت کالا از ایران نزولی شد
آمارهای گمرک نشان میدهد حجم ترانزیت کالا از خاک ایران در 9 ماهه امسال روندی نزولی طی کرده و این امر را فارغ از مشکلات تحریمی میتوان به عدم صرفه به مقیاس حمل و نقل کشور و نقش مغفول بنگاههای بزرگ در توسعه حمل و نقل جادهای نسبت داد.
-
ضرورت نمکزدایی؛
چرا جهان چارهای جز شیرینسازی آب دریا ندارد؟
در دهههای اخیر، جغرافیای جمعیت جهان به شکلی معنادار تغییر کرده است. میلیونها نفر به دلایل اقتصادی، تجاری و زیستی در نوار ساحلی مستقر شدهاند؛ همان مناطقی که از یکسو بیشترین دسترسی به دریا را دارند و از سوی دیگر از فشار کمآبی بیشترین ضربه را میخورند. طبق گزارش بانک جهانی، تا سال ۲۰۰۷ حدود ۴۰ درصد جمعیت جهان(یعنی نزدیک به ۲.۸ میلیارد نفر) در فاصله کمتر از ۱۰۰ کیلومتری خط ساحلی زندگی میکردند. این رقم در سال ۲۰۲۳ به برآوردها بیش از ۳ میلیارد نفر رسیده است؛ این جابهجایی جمعیتی پیامدهای مهمی دارد. شهرهای ساحلی، میزبان صنایع، بنادر، مراکز اقتصادی و میلیونها گردشگر هستند و فشار بیسابقهای بر منابع محدود آب شیرین وارد میکنند.
-
دروغهای سبز زیر کورههای داغ؛
روایت سقوط والین استیل
در حالی که چین با هدف کربنخنثیسازی تا ۲۰۶۰ فشار بیسابقهای بر صنعت فولاد وارد کرده، شکاف میان «الزام سبز» و «بقای اقتصادی» برخی غولهای فولادی را به مسیرهای پرخطر کشانده است. پرونده والین استیل نشان میدهد چگونه سبزشویی، بهعنوان راهحلی ارزان و کوتاهمدت، میتواند زیر فشار رکود، ضعف نظارتی و ساختار معیوب حکمرانی شکل بگیرد؛ راهبردی که در نهایت، هزینه دروغهای سبز را با سقوط اعتماد و ارزش بازار عیان میکند.
-
در غیاب نقشآفرینی پیشرانان رخ داد:
هشدار تشدید رکود در زمستان
در طی ماه های ابتدایی پاییز رشد صادرات بنگاه های بزرگ منجر به رشد اقتصادی در آبان و بهبود شامخ شد اما ترمز شدید سیاست گذار در آذر منجر به بازگشت رکود شد و اعداد آذر ماه چندان امیدوارکننده نیست، در چنین شرایطی سیاست گذار باید تلاش خود را به سمت تقویت پیشرانان سوق دهد.
-
آینده به روایت گلدمن ساکس
در سالهای اخیر، اقتصاد جهانی وارد مرحلهای شده است که دیگر نمیتوان تنها با مشاهده یک یا دو شاخص کلیدی درباره مسیر آتی قضاوت کرد، بلکه باید شبکهای پیچیده از نیروهای اقتصادی، مالی و نهادی را همزمان در نظر گرفت. پس از بحرانهای پیدرپی -از پاندمی کرونا تا اختلالهای زنجیره تامین، شوکهای انرژی و تورم بالا- تحولات تازهای در ساختار رشد، بازار کار، تورم، سیاست پولی و رفتار سرمایهگذاران شکل گرفته است. این تحولات، هم فرصتها و هم ریسکهای جدیدی ایجاد کردهاند که مسیر اقتصاد جهانی و بازارهای مالی را تعیین میکنند. یکی از ویژگیهای مهم این دوره، ناهمگونی روندها در بخشهای مختلف اقتصاد است.
-
تأمین ورقهای فولادی ۱۳۰۰ شرکت تولیدی بزرگ و ۵۰۰۰ مصرفکننده خرد
از بدنه خودرو تا سفره مردم
فولاد مبارکه امروز بهعنوان ستون اصلی زنجیره ارزش فولاد و یکی از مهمترین تأمینکنندگان مواد اولیه صنایع خودروسازی، لوازم خانگی، ساختمان و زیرساخت در کشور شناخته میشود و استمرار تولید آن، مستقیماً بر تداوم فعالیت هزاران واحد صنعتی پاییندستی اثر میگذارد. در ماهها و سالهای اخیر، مدیران صنعتی و مسئولان دولتی بارها بر این جایگاه راهبردی تأکید کردهاند و رشد تولید، تمرکز بر بازار داخل و توسعه محصولات با ارزش افزوده بالا را در قلب سیاستهای این شرکت قرار دادهاند.
-
از هرمزگان تا خراسان در شبکه سرمایهگذاری کلان فولاد مبارکه
سرمایهگذاری در جغرافیای ایران
فولاد مبارکه در اقتصاد ایران نه صرفاً یک مجتمع صنعتی، بلکه یک «لوکوموتیو توسعه» در مقیاس ملی است که با سرمایهگذاریهای فرابخشی و نقشآفرینی در زنجیره انرژی، آب و زیرساخت، سهمی معنادار در تولید ناخالص داخلی و اقتصاد غیرنفتی کشور بر عهده گرفته است.
-
فولادمبارکه چگونه پیشران اصلی توسعه زیرساختها در کشور تبدیل شد؟
توسعهگرایی در ابعاد ملی
گروه فولاد مبارکه در آغاز دهه پنجم فعالیت خود، پارادایم عملیاتی و راهبردی خویش را از یک بنگاه صرفاً تولیدکننده محصولات فولادی به یک سازمان توسعهگر ملی با گسترهای به وسعت جغرافیای ایران تغییر داده است. این تغییر رویکرد بنیادین که در اسناد استراتژیک و منشور پروژههای سرمایهگذاری این شرکت نمود یافته است، نشانگر گذار از تمرکز بر ظرفیتهای نصبشده در یک نقطه جغرافیایی خاص به سمت خلق یک اکوسیستم صنعتی یکپارچه و شبکه ای است که از پهنههای معدنی شرق کشور تا سواحل استراتژیک خلیج فارس و دریای عمان امتداد مییابد. در این گزارش تفصیلی، ابعاد فنی، مهندسی و توسعهای این استراتژی کلان بدون استفاده از ساختارهای فهرستوار و با رویکردی تحلیلی و پیوسته مورد واکاوی قرار میگیرد تا مشخص شود چگونه این مجموعه صنعتی به پیشران اصلی توسعه زیرساختها و صنایع مادر در کشور تبدیل شده است.